పక్షవాతానికి 3 గంటల్లో చికిత్స…!

డయాబెటిక్‌ రెటినోపతి
December 20, 2010
గ్యాస్ట్రిక్‌ క్యాన్సర్‌
December 20, 2010

పక్షవాతానికి 3 గంటల్లో చికిత్స…!

పక్షవాతం అంటే ఒకప్పుడు 60 ఏళ్లుదాటిన వారిలో వచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు పాతికేళ్ల వయసు వారిలో కూడా చూస్తున్నాం. మారిన జీవనశైలి దీనికి ప్రధాన కారణమని అధ్యయనాలు, పరిశోధనలు నిరూపించాయి. పక్షవాతం వచ్చిన మూడు గంటల్లోపు చికిత్స చేస్తే రోగి కోలుకునే అకాశాలున్నాయి. దీని కోసం ప్రత్యేకంగా ఇంజక్షన్‌ అందుబాటులో ఉంది. పక్షవాతం ఎందుకొస్తుంది? కారణాలు, వంవపారంపర్యంగా వస్తుందా? అనే అంశాలు తెలుసుకుందాం…

బ్రెయిన్‌ స్ట్రోక్‌ లేదా పక్షవాతం చాలా తీవ్ర సమస్య. గుండెపోటు కన్నా పక్షవాతం చాలా ప్రమాదకరం. సాధారణంగా మెదడులోని భాగాలకు రక్తప్రసరణలో జరిగే మార్పుల వల్ల మెదడు కణాలు దెబ్బతిని పక్షవాతానికి గురవుతాయి.

రెండు రకాలు

పక్షవాతం రెండు రకాలు. మొదటి రకం ఇస్కిమిక్‌ స్ట్రోక్‌. అంటే మెదడుకు రక్తం సరఫరా చేసే రక్తనాళాలలో రక్తం గడ్డకట్టి మూసుకుపోయి మెదడు కణజాలం దెబ్బతిని పక్షవాతానికి గురవుతుంది. రెండో రకం రక్తనాళం చిట్లి మెదడులో రక్తస్రావం (బ్రెయిన్‌ హెమరేజ్‌) అయి మెదడు పక్షవాతానికి గురవుతుంది. పక్షవాతం వచ్చినప్పుడు మెడులో ఏ భాగం దెబ్బతింటుందో అది శాశ్వతంగా దెబ్బతింటుంది. తిరిగి ఈ కణాజలం పనిచేయదు.

లక్షణాలు

పక్షవాతం సమయంలో రోగిలో కనిపించే లక్షణాలు…..

ఒక కాలు, చేయి చచ్చుబడిపోతాయి. సగ భాగం తిమ్మిరిపట్టి మొద్దుబారిపోతుంది. మాట స్పష్టంగా రాదు.

నడుస్తుంటే ఒక పక్కకి తూలుతారు. చూపు స్పష్టంగా ఉండదు. ఉన్నట్టుండి స్పృహ కోల్పోతారు. కళ్లు ్లతిరుగుతాయి.

ఎవరికి వస్తుంది?

అధిక రక్తపోటు, మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులకు, అధిక బరువు ఉన్న వారికి, ధూమాపానం, మద్యపానం చేసే వ్యక్తులకు పక్షవాతం వస్తుంది. అధిక కొలెస్ట్రాల్‌ ఉండే వారిలో వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. సాధారణంగా 50 నుంచి 60 ఏళ్ల వయసు మధ్య వ్యక్తులకు వచ్చే అవకాశముంది. కానీ ఈ మధ్య మనదేశంలో చిన్నవయసులోనే పక్షవాతానికి గురవుతున్న వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. ధూమపానం, మద్యపానం అలవాట్లబారినపడడం, శారీరక శ్రమ తగ్గడం, ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పు ముఖ్య కారణాలు.

మన దేశంలో ముఖ్యంగా ‘ఆర్టిరరీ అథిరోస్క్లిరోసిస్‌’ వల్ల పక్షవాతం ఎక్కువ కనిపిస్తుంది. దీనికి కూడా పైన చెప్పికారణాలే అధికం. కొంత మందిలో మరీ చిన్న వయసులో పక్షవాతం కొన్ని ప్రత్యేక కారణాల వల్ల వస్తుంది. అవి ఆటో ఇమ్యూన్‌ డిసిజ్‌ వంటి ఆంటి ఫాస్పో లిపిడ్‌ సిండ్రోం, ఎస్‌ఎల్‌ఇ. చిన్న పిల్లల్లో మోయ-మోయ డిసీజ్‌, గుండె జబ్బు వ్యాధులలో పక్షవాతం వచ్చే అవకాశముంది.

ఫిజియోథెరపీ పాత్ర

పక్షవాతానికి సంబంధించిన వైద్యంలో ఫిజియోథెరపి ముఖ్యపాత్ర వహిస్తుంది. చచ్చుబడిన అవయవాలను తిరిగి సాధారణ స్థాయికి తీసుకురావడానికి ఇది దోహదపడుతుంది. లేదంటే పక్షవాతం వచ్చిన భాగం బిగుసుకుపోయి కదలికలు మరీ తక్కువ అవుతాయి. పక్షవాతం వచ్చిన కండరాలు మరీ బిగుసుకుని కదలికలు తగ్గిన వారిలో బోటాక్స్‌ అనే ఇంజక్షన్‌ కండరాలను తీసుకోవడం వల్ల బిగుతు తగ్గి కదలికలు పెరిగే అవకాశముంది.

జీవనశైలి మారాల్సిందే

పక్షవాతం రాకుండా నివారించడంలో జీవనశైలిది కీలక పాత్ర. ధూమపానం, మద్యపానం, గుట్కా, మత్తుపదార్థాలు వాడే వారిలో పక్షవాతం వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి వారు కచ్చితంగావాటిని మానడం ముఖ్యం. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం అంటే నడక, జాగింగ్‌, సైక్లింగ్‌, ఈతకొట్టడం చేయాలి. అధిక కొలెస్ట్రాల్‌ కలిగిన ఆహారాలను మానాలి. ఆహారపు అలవాట్లు మార్చుకోవాలి. ఆకుకూరలు, కూరగాయలు, తాజాపండ్లు, విటమిన్‌-సి, విటమిన్‌ కలిగిన ఆహారపదార్థాలు తీసుకోవాలి. వీటి వల్ల పక్షవాతం వచ్చే అవకాశాన్ని నివారించొచ్చు. ఇప్పటినుంచైనా ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీనవశైలిని మార్చుకోవాలి.

వంశపారంపర్యంగా వస్తుందా?

ఇంత వరకు మనకు అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం వంశపారంపర్యంగా వస్తుందని తెలుసు. ఇప్పుడు ఇదే కోవలోకి పక్షవాతం చేరింది. పక్షవాతం వంశపారంపర్యంగా వచ్చే అవకాశముందని పరిశోధనలు తెలుపుతున్నాయి. కొన్ని వంశపారంపర్యంగా హై కొలస్ట్రాల్‌, హోమో సిస్టినిమియ వంటి వ్యాధులలో పక్షవాతం వచ్చే అవకాశముంది. కుటుంబంలో పక్షవాతం వచ్చిన వారు, 40 నుంచి 50 ఏళ్ల మధ్య కొన్నిసాధారణపరీక్షలలో పక్షవాతం వచ్చేకారణాలను గుర్తించి జాగ్రత్తపడొచ్చు.

నివారణ కూడా ముఖ్యమే

పక్షవాతాన్ని నివారించేందుకు ఇప్పుడు అధునాతన మందులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇస్కిమిక్‌ స్ట్రోక్‌ వచ్చిన వారిలో మెదడులో రక్తం తిరిగి గడ్డకట్టకుండా ఆస్ప్రిన్‌, క్లోపోడ్రిగిల్‌ వంటి మందులు జీవితాంతం వాడాలి. దీని వల్ల రెండోసారి పక్షవాతం రాకుండా కాపాడొచ్చు. బ్రెయిన్‌ హెమరేజ్‌ సాధారణంగా అధికరక్తపోటు వల్ల వస్తుంది. దాన్ని నివారించేందుకు కచ్చితంగా బిపి మాత్రలు వాడడం ముఖ్యం. కొంతమందిలో గుండె నుండి మెదడుకు రక్తం సరఫరా చేసే ధమనులు-కెరోటెడ్‌ ఆర్టరీల్లో బ్లాక్స్‌ ఏర్పడి పక్షవాతం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

 ఈ సమస్యను అతి చిన్న పరీక్ష ‘కెరోటెడ్‌ డాప్లర్‌’తో గుర్తిస్తారు. అటువంటివారు ఈ పరీక్ష చేయించుకుంటే మేలు. ఒక వేళ బ్లాక్‌ 70 వాతం కంటే అధికంగా ఉంటే ఆపరేషన్‌ ద్వారా ఆ బ్లాక్‌ను తొలగించిపక్షవాతాన్ని నివారించొచ్చు. మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ వంటి వ్యాధులు ఉన్నవారు కచ్చితంగా డాక్టరు పర్యవేకణలో వ్యాధులకు చికిత్స తీసుకుని, పక్షవాతం వచ్చే అవకాశాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. గుండె జబ్బు ఉన్నవారు కూడా పక్షవాతం వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. అటువంటివారు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడుతూ డాక్టరు పర్యవేకణలో ఆరునెలలకోసారి పరీక్షలు చేయించుకుంటే పక్షవాతాన్ని నివారించొచ్చు.

మూడు గంటల్లోనే ఎందుకు?

పక్షవాతం వచ్చిందని గుర్తించిన వెంటనే చేయడం మంచిది. అంటే వ్యాధి కనిపించిన మూడు గంటల్లోపు మాత్రమే ఇస్కిమిక్‌ స్ట్రోక్‌కు చికిత్స చేయాలి. ఆ 3 గంటలలోపు ప్రతేకమైన ‘ఆర్‌-టిపిఎ’ అనే ఇంజక్షన్‌ ఇవ్వడం వల్ల ఆ రక్తనాళాల్లోని బ్లాక్‌ తొలగించి తిరిగి రక్తప్రసారాన్ని మెదడుకు పునరుద్ధరించొచ్చు. దాని వల్ల పక్షవాతం పూర్తిగా నయమయ్యే అవకాశముంది. 3 గంటల తర్వాత మెదడులోని నాడీకణాలు శాశ్వతంగా దెబ్బతింటాయి.

కాబట్టి వాటిని తిరిగి కోలుకునేటట్లు చేయడం సాధ్యంకాదు. కొంత మందిలో పక్షవాతం వల్ల మెదడులో వాపురావడం, ఫిట్స్‌ రావడం, కోమాలోకివెళ్లిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించే అవకాశముంది. అటువంటి వారికి ఇంటెన్సివ్‌ కేర్‌లో ఉంచి చికిత్స చేయాల్సిరావొచ్చు.

డాక్టర్‌ సిహెచ్‌ రత్నకిషోర్‌

న్యూరాలజిస్ట్,కేర్‌హాస్పిటల్స్‌ హైదరాబాద్‌.

ఫోన్‌ : 9849388749

 

2 Comments

  1. K. MUNEESWAR says:

    Good evening Sir my father is peralasis cantdite in 3years contnously the 1st time stoke is comes feb-2009 and 2nd time is comming aug-2009 the frist stoke is quering in 3 months after that my father not useing medicen so that type of deceze is retten in Aug 2009 the 3years 2009-2012 my father is suffaring onwards

    please tell me sir the decize quer or not

  2. K. MUNEESWAR says:

    Good evening Sir my father is peralasis cantdite in 3years contnously the 1st time stoke is comes feb-2009 and 2nd time is comming aug-2009 the frist stoke is quering in 3 months after that my father not useing medicen so that type of deceze is retten in Aug 2009 the 3years 2009-2012 my father is suffaring onwards

    please tell me sir the decize quer or not
    k muneeswar
    [email protected]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.